SQL öğrenmeye başlamanın ilk adımı, bilgisayarınıza bir veritabanı sunucusu kurmaktır. Bu yazıda Microsoft SQL Server Express sürümünü ve yönetim arayüzü olan SQL Server Management Studio (SSMS)'i baştan sona, hiç deneyiminiz olmasa bile takip edebileceğiniz şekilde kuracağız.
Yazının sonunda kurulumu doğrulamak için ilk SQL sorgunuzu da çalıştırmış olacaksınız.
Hangi SQL Server sürümünü indirmeliyim?
Microsoft'un indirme sayfasında birkaç farklı sürüm karşınıza çıkar:
- Express — ücretsiz, küçük/orta ölçekli projeler ve öğrenme amaçlı kullanım için fazlasıyla yeterli. Bu rehberde bunu kullanacağız.
- Developer — Express'in tüm özelliklerini ve daha fazlasını içerir, yalnızca geliştirme/test amaçlı ücretsizdir (canlı ortamda kullanılamaz).
- Diğer sürümler (Standard, Enterprise) — kurumsal/canlı ortamlar için ücretlidir.
Öğrenme aşamasındaysanız Express sürümü doğru seçimdir.
1. Adım: SQL Server Express'i İndirin
- Microsoft'un SQL Server indirme sayfasına gidin.
- Express sürümünün karşısındaki Download Now (İndir) bağlantısına tıklayın.
- İndirilen
.exedosyasını çalıştırın.
2. Adım: Kurulum Türünü Seçin
Kurulum sihirbazı açıldığında karşınıza üç seçenek çıkar:
- Basic — varsayılan ayarlarla hızlı kurulum (bu rehberde bunu seçiyoruz).
- Custom — dosya yolları, servis hesapları gibi ayarları elle yapılandırmak isteyenler için.
- Download Media — kurulum dosyalarını sadece indirip daha sonra/başka bir bilgisayarda kurmak için.
Basic seçeneğine tıklayın, lisans sözleşmesini onaylayın ve kurulumun tamamlanmasını bekleyin. Bu adım, internet hızınıza bağlı olarak birkaç dakika sürebilir.
Kurulum tamamlandığında karşınıza sunucu adı, bağlantı dizesi (connection string) gibi bilgilerin yer aldığı bir özet ekranı gelir. Bu ekranı kapatabilirsiniz — bu bilgilere SSMS üzerinden de her zaman ulaşabilirsiniz.
3. Adım: SQL Server Management Studio (SSMS) Kurulumu
SQL Server'ın kendisi kuruldu, ama verileri görüp sorgu yazabileceğiniz bir arayüze ihtiyacınız var. Bunun için SSMS'i kuracağız:
- Kurulum özet ekranındaki Install SSMS bağlantısına tıklayın (veya Microsoft'un SSMS indirme sayfasına gidin).
- Sayfada birden fazla sürüm görebilirsiniz (ör. 18, 19) — en güncel kararlı (stable) sürümü indirin, preview/önizleme sürümlerinden kaçının.
- İndirilen dosyayı çalıştırın ve Install butonuna tıklayın.
- Kurulum tamamlandığında Close ile sihirbazı kapatın.
4. Adım: Sunucunuza Bağlanın
- Windows'ta arama menüsüne SSMS yazın ve uygulamayı açın.
- Karşınıza çıkan Connect to Server penceresinde, Server name kutusunda bilgisayarınızın adı otomatik olarak gelir (genelde
BİLGİSAYARADI\SQLEXPRESSformatında). - Connect butonuna tıklayın.
Bağlantı başarılı olduğunda soldaki Object Explorer panelinde sunucunuzu ve Databases klasörünü görürsünüz.
Kurulumu Doğrulayın: İlk Sorgunuz
Her şeyin doğru kurulduğunu test etmek için yeni bir sorgu penceresi açıp (New Query) aşağıdaki komutu çalıştırın:
SELECT @@VERSION AS SqlServerVersion;
Bu sorgu, kurulu SQL Server sürümünüzü metin olarak döndürür. Bir sonuç geldiyse kurulum başarılı demektir.
İsterseniz ilk veritabanınızı da hemen oluşturabilirsiniz:
CREATE DATABASE OgrenciOkulu;
Sol paneldeki Databases klasörüne sağ tıklayıp Refresh dediğinizde OgrenciOkulu veritabanını listede görmelisiniz.
SQL Server servisi bilgisayarımı yavaşlatır mı?
Kurulum sırasında SQL Server servisi arka planda sürekli çalışır durumda kalır ve bir miktar sistem kaynağı kullanır. Sürekli kullanmayacaksanız SQL Server Configuration Manager üzerinden servisi durdurabilir, ihtiyaç duyduğunuzda tekrar başlatabilirsiniz.
Sırada Ne Var?
SQL Server ve SSMS artık hazır. Serinin bir sonraki yazısında veritabanı ve tablo oluşturmayı, ardından SELECT, JOIN, PRIMARY KEY/FOREIGN KEY gibi temel SQL kavramlarını adım adım işleyeceğiz.